Case study: jak zwalczyć czarnogłówkę

19 października 2026
-
3 minuty
Opis stada
  • Nioska brojlera reprodukcyjnego rasy Ross wiek 19-55 tygodni.
  • Liczebność:

-> Kurnik Referencyjny/Kontrolny K1: 9200 szt.

-> Kurnik Testowy 1 T1: 22000 szt.

-> Kurnik Testowy 2 T2: 11000 szt.

Opis sytuacji: U klienta w przeszłości pojawiała się czarnogłówka i powodowała duże straty ekonomiczne. Tym razem klient poprosił o wsparcie w momencie wybuchu czarnogłówki na jednym ze stad. Z racji, że klient miał kilka kurników, mieliśmy możliwość prowadzenia grupy kontrolnej równolegle. W każdym obiekcie testowym analizowano wpływ innej kombinacji dodatków. Test trwał od pierwszego podania zmodyfikowanej paszy przednieśnej do końca cyklu produkcyjnego niosek. Test przeprowadziliśmy dwukrotnie.

Wdrożone działania: W odpowiedzi na problem występujący w stadzie klienta opracowaliśmy i wdrożyliśmy program żywieniowy oparty na fitobiotykach roślinnych (np. ekstrakty ziołowe, olejki eteryczne) i kwasach organicznych. Dobór dodatków został poprzedzony analizą ich potencjału i dopasowaniem do potrzeb stad, u których wystąpiła histomonoza. Program został następnie zweryfikowany w warunkach produkcyjnych, z wykorzystaniem rzeczywistych danych ze stada. Celem było ograniczenie negatywnych skutków histomonozy, wsparcie zdrowotności stad oraz poprawa wyników produkcyjnych, w tym nieśności i pobrania paszy, a także ograniczenie zachowań niepożądanych.

Wyniki: Na stadzie kontrolnym K1, na którym zidentyfikowano objawy czarnogłówki obserwujemy nieśność średnio 2pp poniżej normy oraz 6pp w porównaniu do stad testowych T1 i T2 w okresie 30-55 tydzień. Stado kontrolne wykazywało wysoką śmiertelność średnio dziennie po ok. 44 sztuk z trendem wzrostowym tydzień do tygodnia osiągając 65-80 sztuk dziennie w ostatnich 5 tygodniach cyklu. Śmiertelność całkowita wyniosła 1578 sztuk, co stanowi 17% całego stada – jest to znacznie powyżej akceptowalnej normy ok. 4-5% dla tego okresu, co świadczy o zaawansowanej chorobie. Wylęgowość jaj osiągała średnio 3 pp poniżej normy. Ponadto wielkość jajka spadła do 5pp poniżej normy w ostatnim tygodniu, a wylęgowość była średnio o 4,4 pp niższa od normy oraz ok. 4,7 pp od stad testowych T1 i T2.

Stado T1 w tygodniach 30-55 wykazywało średnio 4,2 pp wyższą nieśność vs. norma. Spożycie paszy wzrosło do 17 gramów powyżej normy w ostatnich tygodniach. Waga jajka została odbudowywana (dłuższy proces) osiągając ostatecznie jedynie 2% poniżej normy. Wylęgowość natomiast była ok. 0,4pp powyżej normy, co jest dobrym wynikiem.

Stado T2 w tygodniach 30-55 wykazywało średnio 3,9 pp wyższą nieśność vs. norma. Spożycie paszy wzrosło do 16 gramów powyżej normy w ostatnich tygodniach. Waga jajka została odbudowana (dłuższy proces), osiągając ostatecznie jedynie 2% poniżej normy. Wylęgowość natomiast wyniosła ok. 0,6 pp powyżej normy, co jest dobrym wynikiem.

W grupie referencyjnej wybuch czarnogłówki był tak wielki, że wyniki produkcyjne były bardzo niskie, stado zostało ubite po okresie testu/kontroli (56 tydzień życia).

Wyniki scoringu weterynaryjnego na kurniku K1 potwierdzają rozwój czarnogłówki (5 na 6 ptaków zbadanych) i innych kokcydiów (średni wynik zmian 1,5). Dodatkowo potwierdzono zły stan jelit. Behawioralnie zauważono kanibalizm.

Na kurniku T1 w ocenie kokcydiozy średni wynik wynosił 0,3 bez objaw czarnogłówki. Stan jelit oraz behawior był prawidłowy.

Podsumowanie: Przeprowadzone testy umożliwiły wypracowanie skutecznej metody pozwalająca na wspieranie leczenia i ograniczania występowania czarnogłówki. Rozwiązanie zostało wprowadzone w postaci programu HELP.