Mieszanie pasz cz2.

Piotr Lipiński - kierownik produktu ds. trzody chlewnej

W poprzednim numerze „Ranczo" rozpoczęliśmy cykl artykułów na temat przygotowywania pasz dla świń we własnym gospodarstwie. Pierwsza część poświęcona była procesowi podejmowania decyzji i czynnikom, które przy podejmowaniu takiej decyzji powinny być wzięte pod uwagę. W tym numerze skoncentrujemy się na recepturze paszy. 

Mieszanie paszy można porównać do gotowania - musimy mieć odpowiedni sprzęt i miejsce do przygotowania potrawy a wszystkie niezbędne składniki powinny być dostępne. Podobnie jak w kuchni posługujemy się przepisem - tak w produkcji zwierzęcej recepturą, czyli instrukcją, które składniki i w jakiej ilości powinny być dodane do mieszanki przygotowywanej dla naszych świń.

Mieszanie paszy można

porównać do gotowania -

musimy mieć odpowiedni sprzęt

i miejsce do przygotowania

potrawy, a wszystkie niezbędne

składniki powinny być dostępne.

Receptura paszy najczęściej jest układana przez przedstawiciela firmy, z którą współpracuje hodowca. Posługując się jednym z programów komputerowych bilansuje on mieszankę w oparciu o zboża i produkty firmy, którą reprezentuje. Skalkulowana pasza powinna spełniać założenia wymagań pokarmowych danej grupy świń. Zdarza się również, że wybiera się jedną z zestawu gotowych receptur ułożonych przez żywieniowca dla danego produktu. Tutaj niedogodnością może być ograniczona grupa surowców w przykładach. Zazwyczaj nie uwzględniają one też np. mieszanek zbożowych. Możliwe jest też wreszcie układanie receptur przez samych hodowców - potrzebny jest im do tego program komputerowy i znajomość aktualnych poziomów składników pokarmowych w stosowanych surowcach. 

Posługiwanie się programem komputerowym do tworzenia receptur wymaga fachowej wiedzy. Specjaliści ds. trzody chlewnej De Heus  poszerzają swoją wiedzę z zakresu optymalizacji receptur, by służyć Państwu profesjonalną pomocą.

Zanim dojdzie do układania receptur

 producent powinien być zorientowany

 w aktualnych cenach surowców.

Informacje takie pomogą

 przedstawicielowi /doradcy

 wybrać odpowiedni dla hodowcy

 produkt i ułożyć recepturę.

Układanie receptur - przygotowania

Zanim dojdzie do układania receptur producent powinien być zorientowany w aktualnych cenach surowców -  nie tylko zbóż, ale również śrut białkowych, oleju i wszystkich innych, które mógłby (przy odpowiednich cenach) wykorzystać do skarmiania. Informacje takie pomogą przedstawicielowi /doradcy wybrać odpowiedni dla hodowcy produkt i ułożyć recepturę. Ważna jest też dostępność danego produktu - może się okazać, że niewielka ilość któregoś z nich na rynku sprawi, że lepiej go w recepturze pominąć i poszukać zamienników.

W przypadku, kiedy hodowca chciałby spróbować zastosować jakiś nietypowy surowiec warto, żeby postarał się poznać choć podstawowe składniki pokarmowe, które może on wnieść do mieszanki. Może to znacznie ułatwić pracę osobie układającej recepturę.

Przykładowy wydruk receptury z podstawowymi elementami.

Kalkulowanie receptur - program komputerowy

Sam proces kalkulowania receptury jest dość prosty - wykonuje go komputer za pomocą zainstalowanego na nim programu. Pasza ma spełniać wymagania pokarmowe danej grupy świń (czyli np. ile białka, energii, aminokwasów, witamin, itd. powinien zawierać 1 kilogram paszy) - ustala się je przez wprowadzenie do programu komputerowego minimum na dany składnik. W niektórych przypadkach ogranicza się także maksymalny poziom składnika pokarmowego (np. poziom włókna surowego).

Poziom poszczególnych składników pokarmowych w paszy każda firma zajmująca się żywieniem ustala sama. Posługuje się przy tym normami żywienia zwierząt, wykorzystuje wyniki badań, rezultaty z ferm testowych i własne doświadczenia. W przypadku firmy De Heus receptury mieszanek przeznaczonych do przygotowania na fermie są oparte na składnikach pokarmowych pasz pełnoporcjowych produkowanych przez naszą firmę.

Drugą część programu stanowią ograniczenia surowcowe - czyli które z surowców powinny się znaleźć w recepturze i w jakim maksymalnym (lub minimalnym) udziale. Tutaj decydująca jest dostępność surowca (najczęściej w pierwszej kolejności hodowca stara się skarmiać posiadane zboża), ale także ograniczenia pokarmowe (niektóre komponenty w nadmiarze mogą spowodować pogorszenie wyników technicznych) i technologiczne (np. stosowanie surowców płynnych).

Po wprowadzeniu powyższych danych program układa recepturę.

Bilansowanie/optymalizacja

Paszę, która spełnia wymagania pokarmowe dla danej grupy zwierząt nazywamy paszą zbilansowaną. Oznacza to, że przy odpowiednim pobraniu wystarcza do zapewnienia potrzeb bytowych zdrowego zwierzęcia, a także uzyskanie założonych wyników technicznych. W większości przypadków układanie receptury przez przedstawiciela to właśnie bilansowanie.

Paszę o tych samych parametrach żywieniowych i ograniczeniach można skomponować na wiele różnych sposobów. Jeśli postawione ograniczenia są właściwe, pasza o różnym składzie i tym samym poziomie składników pokarmowych powinna dawać zbliżone wyniki techniczne. Znalezienie najtańszej zbilansowanej paszy to optymalizacja.

Optymalizacja może dać spore oszczędności w kosztach żywienia zwierząt. Kluczem są tu stałe aktualizacje cen surowców i możliwość ich wyboru (im mniej surowców, tym mniejsze możliwości oszczędzenia). 

Paszę, która spełnia wymagania

pokarmowe dla danej grupy zwierząt

nazywamy paszą zbilansowaną.

Znalezienie najtańszej zbilansowanej

paszy to optymalizacja.

Przed zakupem nowego surowca i wprowadzeniem go do żywienia warto czasem poprosić przedstawiciela o symulację, czy komponent przyniesie nam jakieś oszczędności w żywieniu - często się zdarza, że podnosi tylko cenę paszy nie dając nic w zamian.

Żywienie świń to koszty, które często można zmniejszyć. Zachęcamy do kontaktu z przedstawicielami De Heus - mają oni odpowiednią wiedzę i wyposażeni są w odpowiednie narzędzia po to, żeby pomóc Państwu  ułożyć optymalną dla Państwa zwierząt recepturę.

W kolejnym numerze „Ranczo De Heus" napiszemy o samym procesie mieszania paszy. Jak śrutować poszczególne surowce? Co to jest homogenność i dlaczego jest tak ważna? Jak ją skontrolować?

 Jeśli ten artykuł zainteresował Państwa, nasunął pytania, zachęcamy do kontaktu z naszym autorem. Ważne, ciekawe pytania dotyczące tego artykułu zamieścimy w następnym numerze „Ranczo De Heus".