Zanim nakarmisz karpie

Grzegorz Torzyński - kierownik działu produktów specjalnych

Wiosna to piękna pora roku, kiedy świat budzi się do życia. Dotyczy to także karpi - popularnych ryb w Polsce. Zaczynają one żerowanie, a także czas swoich przyrostów, gdy temperatura wody przekroczy 10 stopni. W naszych warunkach jest to około połowy maja. Do tego czasu warto się zastanowić co zastosować w żywieniu tych ryb tak, aby produkcja była bardziej opłacalna.

Wydajność naturalna stawów

Karpie są rybami wszystkożernymi. Dzięki swojemu dość prymitywnemu układowi pokarmowemu wykorzystują paszę pochodzącą z różnych źródeł. Istotnym elementem w żywieniu karpi jest pokarm, który naturalnie znajduje się w stawie i zależy od, tzw. naturalnej zasobności - wydajności stawu. Im staw jest żyźniejszy, a flora w nim bujniejsza, tym karpie mają do dyspozycji więcej pokarmu. W przypadku bardziej intensywnej produkcji karpi naturalny potencjał stawu nie wystarcza i potrzebne jest dokarmianie ryb. Odpowiednim dokarmianiem zwiększamy intensywność przyrostów, przez co skracamy okres produkcji i zwiększamy jej zyskowność.

Czym dokarmiać?

Tradycyjnie w żywieniu karpi do dokarmiania używa się pasz pochodzenia gospodarskiego. Najbardziej popularnym komponentem diety jest ziarno pszenicy. Ma ono na pewno swoje niepodważalne zalety, z których największa to stosunkowo niska cena. Czy warto jednak bazować w żywieniu karpi tylko na zbożu? Przed jednoznaczną odpowiedzią na to pytanie musimy wiedzieć, że zboża znacznie odbiegają od optymalnego bilansu białkowo - energetycznego, który w przypadku karpi ma istotne znaczenie i powinien wynosić 45-55 kJ/ 1 gram białka. Poza tym składniki pokarmowe dostarczane w zbożach mogą znacznie się różnić od zakładanych wartości. Wpływa na to wiele czynników. Choćby takie jak sposób uprawy, pogoda podczas zbioru, czy warunki w czasie magazynowania. Dodatkowo białko, które zawierają zboża nie jest najwyższej jakości. Oznacza to, że ryby wykorzystują je tylko w ograniczonym stopniu.

Białko - podstawowy składnik budulcowy

Dla karpi najważniejszym składnikiem pokarmowym jest białko. Ryby nie mogą go wytworzyć w swoich organizmach i całość muszą otrzymać w pobieranej paszy. Przyrosty ryb zależą od ilości pobranego w paszy białka, ale nie tylko. Bardzo ważna jest, tzw. biologiczna wartość białka. Białka z niepełnym składem aminokwasów lub ich niedoborem są mało przyswajalne. Natomiast białka z kompletnym zestawem aminokwasów są bardzo wartościowe i niemalże w całości mogą być ,,wbudowane'' w mięso karpi. Najbardziej wartościowymi są białka pochodzenia zwierzęcego, bądź białka roślin uzupełnione o brakujące aminokwasy.

Współczynnik pokarmowy paszy

Jest to bardzo ważny parametr, którym powinni kierować się hodowcy karpi przy wyborze paszy do dokarmiania. Jest to nic innego, jak stosunek ilości kilogramów zużytych pasz do kilogramów przyrostu ryby. Prościej można to ująć: ile paszy musimy wrzucić do stawu, aby karpie przyrosły o 1 kilogram. Współczynniki pokarmowe dla zbóż przeważnie oscylują w granicy 5-6. W skali produkcyjnej oznacza to, że aby karpie przyrosły o 1 tonę należy podać im 5 do 6 ton zboża. Profesjonalne pasze do dokarmiania karpi dzięki optymalnemu zbilansowaniu składników pokarmowych, charakteryzują się znacznie niższymi współczynnikami. W testach produkcyjnych pasze produkowane przez De Heus - Carp Grower 25/5 i Carp Grower 35/10 osiągnęły współczynnik pokarmowy 1,5 do 1,52. Z prostej kalkulacji wynika, że 1 tona odpowiedniej paszy może zastąpić 4 tony popularnej pszenicy.

Jak szybko rosną karpie?

Czas potrzebny do wyhodowania, tzw. karpia handlowego (1,8-2,5 kg) przy tradycyjnym dokarmianiu zbożem zwykle trwa 3 lata. W produkcji zwierzęcej jest to jeden z dłuższych cykli produkcyjnych. W tym czasie producent naraża się zawsze na stałe ryzyko wpisane w każdą produkcję zwierzęcą. W tym wypadku jest to choćby związane z możliwością wystąpienia chorób czy strat spowodowanych kłusownictwem człowieka i dzikich drapieżników. W racjonalnie prowadzonej produkcji karpi występuje zrozumiały trend do skracania jej okresu. Jest to bezpośrednio związane z systemem żywienia, jaki stosuje dany hodowca. Skrócenie okresu produkcji aż o 1/3, czyli z trzech do dwóch lat, jest możliwe tylko dzięki zastosowaniu w żywieniu wysoko wydajnych mieszanek pełnoporcjowych. Oprócz tego, że cechują się one niskimi (pożądanymi) współczynnikami pokarmowymi, to przyśpieszają tempo wzrostu ryb średnio o 25%.