Jak karmić źrebną klacz?

Grzegorz Torzyński - kierownik działu produktów specjalnych

Rozwój płodu, błon płodowych, macicy i w końcu wymienia klaczy wymaga odpowiedniej ilości składników budulcowych. Aby prawidłowo żywić źrebną klacz należy wiedzieć jak zmienia się jej zapotrzebowanie pokarmowe wraz z upływem ciąży. Waga płodu uzależniona jest od stopnia zaawansowania ciąży. Musimy wiedzieć, że największy rozwój i przyrost masy płodu ma miejsce w dwóch ostatnich miesiącach ciąży. W tym czasie źrebię buduje 50% swojej masy urodzeniowej, a jego dzienne przyrosty mogą się wahać od 500 do nawet 1000 g.

Gorsze żywienie - dłuższa ciąża

Szczególnego zaopatrzenia w składniki pokarmowe źrebna klacz wymaga w ostatnim okresie ciąży. U słabo odżywionych klaczy okres ciąży ulega wydłużeniu ze względu na dłuższy czas potrzebny do rozwoju płodu. Źrebięta o przeciętnej masie urodzeniowej posiadają stosunkowo dużo tkanki tłuszczowej tzn. rodzą się z dużymi zapasami energetycznymi. U źrebiąt urodzonych przed 335 dniem ciąży obserwuje się mniejszy udział tkanki tłuszczowej, co może niekorzystnie odbić się na zdrowiu w ich pierwszym okresie życia.

Zapewnić zapotrzebowanie na wapń i fosfor

Zapewnienie w paszy odpowiedniego poziomu wapnia i fosforu staje się szczególnie ważne od 10 miesiąca ciąży. W tym okresie zapotrzebowanie źrebnej klaczy na te składniki jest dwa razy większe aniżeli u klaczy jałowej. Optymalny poziom magnezu sodu i potasu można zapewnić źrebnej klaczy udostępniając jej lizawkę lub podając mineralne preparaty paszowe. Chociaż zapotrzebowanie na te pierwiastki nie jest szczególnie wysokie to mają one wpływ na rozwój wymienia u klaczy i wydalenie smółki u źrebięcia po porodzie. Na prawidłowy rozwój płodu wpływają także pierwiastki śladowe. Podwyższony poziom pobierania żelaza przez płód obserwuje się w 11 miesiącu ciąży. Nieco wcześniej, bo od 10 miesiąca magazynowane są miedź, cynk i mangan. W praktycznym żywieniu klaczy należy pamiętać, aby od 8 miesiąca ciąży zwiększyć w dawce pokarmowej poziom składników mineralnych.

Czym karmić przed i po porodzie?

Dobrą, dzienną dawką paszy objętościowej dla źrebnej klaczy półkrwi jest 5 kg siana dobrej jakości. Bezpośrednio przed porodem w celu odciążenia przewodu pokarmowego zaleca się ograniczenie siana do 1 kilograma. Oczywiście w ostatnich trzech miesiącach ciąży klacz musi pobierać paszę treściwą. Ma ona na celu wzbogacenie dawki pokarmowej w energię oraz w białko - główny składnik budulcowy, rozwijającego się płodu. Jako pasza treściwa mogą być używane, tzw. pasze gospodarskie (np. ziarna zbóż), jednak w tym przypadku nie mamy pewności, czy ich skład dokładnie odpowiada zapotrzebowaniu zwierzęcia. W tym czasie wymagane jest, aby pasza treściwa zawierała ok. 12 % białka wysokiej wartości biologicznej (komplet aminokwasów) oraz 13 MJ energii strawnej. W okresie tym wzrasta również zapotrzebowanie na mikro- i makroelementy, co najlepiej można uzupełnić przez podanie odpowiedniego preparatu mineralno -witaminowego.

Przykładowa dawka pokarmowa dla klaczy od 8 do 11  miesiąca ciąży:

-pasza objętościowa - siano łąkowe dobrej jakości - 4-5 kg

-pasza treściwa -  Besterly Reprodic - 2-3 kg

-suplement mineralno-witaminowy - Bestermine Horse - 25 g

Dodatkowe zaopatrzenie

W dawkach pokarmowych źrebnych klaczy należy uwzględnić ich warunki bytowania. Na przykład zapotrzebowanie na energię klaczy, stojącej w ciepłej stajni i klaczy, utrzymywanej w surowych warunkach, będzie różne. Niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: niska temperatura, wiatr, czy wilgotność powietrza, powodują duże straty energetyczne organizmu zwierzęcia. Niekiedy zdarza się, iż pomimo poprawnie zbilansowanej dawki pokarmowej, która zaspokaja zapotrzebowanie klaczy, jest ona nadal w słabej kondycji. Jedną z przyczyn takiego stanu mogą być pasożyty. Inne przyczyny słabej kondycji źrebnej klaczy trzeba wyjaśniać z lekarzem weterynarii. Pamiętajmy, że od stanu ciężarnej samicy zależą siły i zdrowie oczekiwanego źrebaka.

Jeśli ten artykuł zainteresował ł Państwa, wzbudził pytania, zachęcamy do kontaktu z autorem. Ważne, ciekawe pytania dotyczące tego artykułu zamieścimy w następnym numerze „Ranczo De Heus".